در حالي كه ايرنا پيش از اين گزارش داده بود شكيبايي شب گذشته بدرود حيات گفته است اما اغلب خبرگزاريها، نوشته اند كه او ساعت 9 صبح امروز جمعه 28 تير به علت ايست قلبي در بيمارستان پارسيان تهران درگذشت.
خبرگزاري فارس، علت مرگ شكيبايي را "نارسايي قلبي" و خبرگزاري مهر، آن را "ايست قلبي ناشي از بيماري مزمن ديابت" بيان كرده است. ايرنا هم علت مرگ او را "ايست قلبي" گزارش داده است.
آخرين حضور شكيبايي در برابر دوربين، چند هفته پيش در جريان دومين جشن كانون منتقدان سينما بود كه وي در آن به عنوان يكي از برترين بازيگران سي سال سينماي پس از انقلاب مورد تجليل قرار گرفت و جايزه دريافت كرد.
سرگذشت خسرو
خسرو شكيبايي كه خانواده و دوستانش او را با نام مستعار "محمود" صدا ميكردند، فروردين 1323 در خيابان مولوي تهران چشم به جهان گشود. پدرش، سرگرد ارتش بود اما خسرو او را در 14 سالگي بر اثر بيماري سرطان از دست داد.
خسرو شكيبايي پيش از اينكه وارد عرصه تئاتر شود، در حرفههايي چون خياطي ، كانال سازي و ساخت آسانسور كار ميكرد. در 19 سالگي براي اولين بار روي صحنه تئاتر رفت و پس از مدتي ، بازيگري را به صورت كاملا حرفه اي آغاز كرد.
او تحصيلاتش را در رشته بازيگري در دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران به پايان برد. تا پيش از انقلاب فقط در عرصه تئاتر فعاليت داشت اما پس از آن پا به دنياي سينما گذاشت و اولين كار سينمايي خود را با بازي در فيلم "خط قرمز" در سال 1361 به كارگرداني مسعود كيميايي تجربه كرد. با اين حال، 8 سال طول كشيد تا شكيبايي با بازي در فيلم "هامون" در مقام هنرمندي چيره دست در عرصه سينما شهرت يابد. در واقع، حضور در فيلم "هامون" در نقش "حميد هامون" به كارگرداني داريوش مهرجويي در سال 1369 را بايد سرآغاز دوره تازه فعاليت بازيگري شكيبايي دانست.
او به خاطر بازي در اين فيلم سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول را در هشتمين جشنواره فيلم فجر به دست آورد. او همچنين براي بازي در فيلم "كيميا" ساخته احمدرضا درويش در سال 1374 بار ديگر برنده سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول از سيزدهمين جشنواره فيلم فجر شد و براي فيلم "سالاد فصل" اثر فريدون جيراني در سال 1383 نيز سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش مكمل را تصاحب كرد.
شكيبايي همچنين براي فيلم "كاغذ بي خط" تنديس حافظ را از ششمين جشن ماهنامه دنياي تصوير گرفت و در سال 1386 تنديس جشن يازدهم خانه سينما را براي فيلم "اتوبوس شب" از آن خود كرد.
"خسرو شكيبايي" اخيرا در دومين جشن منتقدان سينمايي، جايزه يكي از برترين بازيگران سي سال سينماي پس از انقلاب را روي صحنه از دستان محمدباقر قاليباف، محمد خزاعي و محمدرضا جعفريجلوه گرفت و با ابراز تشكر، صحنه را ترك كرد.
تلهفيلمهاي "بختك" ساخته يوسف صيادي، "پيوند" ساخته سعيد عالمزاده و "آشيانهاي براي زندگي" ساخته حميد طالقاني از آخرين كارهاي شكيبايي بود.
شكيبايي بازي در نمايشهايي چون زير گذر لوطي صالح، سنگ و سرنا، لحظه،كتيبه، پنجه عدالت، صيادان، سمك عيار، همه پسران من، شب بيست و يكم و بيا تا گل برافشانيم، مجموعههاي تلويزيوني مدرس، روزي روزگاري، خانه سبز، سرزمين سبز، كاكتوس، تفنگ سرپر، گلهاي وحشي و در كنار هم را در كارنامه خود دارد.
او براي فيلمهاي "يكبار براي هميشه"، "سايه به سايه" و "كاغذ بي خط" نامزد دريافت سيمرغ بلورين بوده است. خط قرمز، دادشاه، صاعقه، رابطه، دزد و نويسنده، ترن، شكار، هامون، عبور از غبار، ابليس، جستجو در جزيره، سارا، پرواز را بخاطر بسپار ، يكبار براي هميشه، بلوف، كيميا، پري ، درد مشترك ، لژيون ، سايه به سايه، خواهران غريب، سرزمين خورشيد، عاشقانه ، رواني، زندگي ، دختردايي گمشده، ميكس، دختري بنام تندر، كاغذ بيخط ، مزاحم، اثيري، صبحانه براي دو نفر، ازدواج صورتي، سالاد فصل ، حكم، ستارهها ، عروسك فرنگي، چه كسي امير را كشت؟، دلشكسته، دوشيزه باران، حيران، از جمله كارهاي سينمايي وي بودهاند.
خسرو شكيبايي علاوه بر هنرنمائي درنقش آفريني در سينما و تئاتر، برخي از شعرهايي سهراب سپهري دكلمه كرده و چند آلبوم موسيقي با نام هاي نامه ها و نشاني ها، مهرباني، پريشاني و مسافر را روانه بازار كرده بود. او در بيست و ششمين جشنواره فيلم فجر نيز بازيگر و گوينده تيزر جشنواره بود.
به گزارش خبرگزاري فارس، "خسرو شكيبايي" 13 مهر سال گذشته به دليل حادشدن بيمارياش و ابتلا به ديابت در بستري شده بود اما به درخواست خودش، اين خبر تكذيب شد.
او پس از دريافت تنديس بهترين بازيگر نقش اول مرد در جشن يازدهم خانه سينما گفته بود:" در ميان مردم مرسوم است كه آن را كه بيشتر به ديده مي آيد و گره ژانر به دست او باز مي شود، به عنوان بازيگر اول ميشناسند، اما بردن اين جايزه يك جور لطف خدا در مورد من بوده، درست است كه اين نقش برايم يك مقدار سخت بود به اين علت كه در جادهاي كه ما ميرفتيم در هر لحظه اش خطرات مختلفي وجود داشت، مثل چپ كردن اتوبوس و... همين طور فرصت نداشتيم تمرين كنيم كه ببينيم قلق آن چگونه است و حتي دو بار هم نزديك بود كه در يك زاويه 90 درجه ماشين چپ شود اما به هر حال لطف خدا بود؛ چون 43 نفر در آن اتوبوس بودند و من اگر سكاندار آن بودم حتماً دستي روي شانه من و حتي روي شانه كيومرث پوراحمد بوده كه اين فيلم ساخته شده است. آنجا حتي باران هم كه ميآمد، خوب بود و از آن استفاده ميشد. "
شكيبايي در مورد اولين كار پوراحمد در خصوص سينماي جنگ و اعتمادش به وي گفته بود:"وقتي كسي كارگردان هست ديگر فرق نميكند، اگر صد فيلم بسازد، صد و يكاش را هم اگر در ژانر ديگري باشد ميسازد. يك كارگردان جدا از هر چيزي كه منسوب به اوست، بايد چيزي مانند ژن در وجودش باشد كه بتواند هر نوع فيلمي را بسازد و از آنجايي "اتوبوس شب" اولين كار جنگي كيومرث است، آن را دوست دارم."
او ميافزايد: "از طرفي من فكر ميكنم دلنوشته هاي حبيب احمدزاده، پوراحمد را به سمت اين فضا كشانده و بر روي آن تأثير گذاشته است."
فراز و فرودهاي يك هنرمند
شکيبايي از سال 1368 هر چند جلوه هايي از "حميد هامون" را به صورت تيپ تکرار کرد، اما توانايي هاي انکارناپذيرش را در چند فيلم به معرض نمايش گذاشت. بازي تاثيرگذار او در دو فضاي کاملا متفاوت در فيلم کيميا (احمدرضا درويش، 1373) و بازي متفاوت او در فيلم کاغذ بي خط (ناصر تقوايي، 1380) از آن جمله اند.
شکيبايي در تلويزيون هم موفق بود. از همان زمان که در نقش مدرس بازي کرد و آن مونولوگ طولاني معروفش را اجرا کرد تا بازي در مجموعه هاي تلويزيوني روزي روزگاري، خانه سبز، کاکتوس، تفنگ سر پر و در کنار هم که در هر کدام در نقشي متفاوت و تاثير گذار ظاهر شد.
او پس از گذشت نزديک به 22 سال از اولين حضورش در سينماي مسعود کيميايي، بار ديگر و اينبار در کنار استاد عزت الله انتظامي در فيلمي از مسعود کيميايي ايفاي نقش کرد: « حکم » (1383)
جوايز و سيمرغ بلورين
جوايز و سيمرغ بلورين شكيبايي از جشنواره فيلم فجر عبارتند از :
- هامون / هشتمين دوره
- کيميا / سيزدهمين دوره
و همچنين نامزد جشنواره فيلم فجر براي سيمرغ بلورين، فيلمهاي "يکبار براي هميشه" در يازدهمين دوره، "سايه به سايه" در پانزدهمين دوره و "کاغذ بي خط " در بيستمين دوره آن شده بود.
كارنامه سينمايي
کارنامه فيلم هاي سينمايي خسرو شکيبايي عبارت است از:
- خط قرمز (مسعود کيميايي - 1361)
- دادشاه (حبيب کاووش - 1362)
- صاعقه (1364)
- رابطه (پوران درخشنده - 1365)
- دزد و نويسنده (کاظم معصومي - 1365)
- ترن (امير قويدل - 1366)
- شکار (مجيد جوانمرد - 1366)
- هامون (داريوش مهرجويي - 1368)
- عبور از غبار (پوران درخشنده - 1368)
- ابليس (احمدرضا درويش - 1368)
- جستجو در جزيره (مهدي صباغزاده - 1369)
- سارا (داريوش مهرجويي - 1371)
- پرواز را بخاطر بسپار (حميد رخشاني - 1371)
- يکبار براي هميشه (سيروس الوند - 1371)
- بلوف (ساموئل خاچيکيان - 1372)
- کيميا (احمدرضا درويش - 1373)
- پري (داريوش مهرجويي - 1373)
- درد مشترک (ياسمين ملک نصر - 1373)
- لژيون (سيدضياءالدين دري - 1373)
- سايه به سايه (علي ژکان - 1374)
- خواهران غريب (کيومرث پوراحمد - 1374)
- سرزمين خورشيد (احمدرضا درويش - 1374)
- عاشقانه (عليرضا داودنژاد - 1374)
- رواني (داريوش فرهنگ - 1376)
- زندگي (اصغر هاشمي - 1376)
- دختردايي گمشده (داريوش مهرجويي - 1377)
- ميکس (داريوش مهرجويي - 1378)
- دختري به نام تندر (حميدرضا آشتياني پور - 1379)
- کاغذ بي خط (ناصر تقوايي - 80/1379)
- مزاحم (سيروس الوند - 1380)
- اثيري (محمدعلي سجادي - 1380)
- صبحانه براي دو نفر (مهدي صباغزاده، 1382)
- ازدواج صورتي (منوچهر مصيري، 1383)
- سالاد فصل (فريدون جيراني، 1383)
- حکم (مسعود کيميايي، 1383)
- ستاره ها (فريدون جيراني، 1384)
- عروسک فرنگي (فرهاد صبا، 1384)
مجموعه هاي تلويزيوني
مجموعه هاي تلويزيوني كه شكيبايي در آنها ايفاي نقش كرده است، عبارتند از:
- روزي روزگاري
- مدرس
- خانه سبز (مجموعه - بيژن بيرنگ، مسعود رسام - 1375)
- کاکتوس (مجموعه سري اول - محمدرضا هنرمند - 1377)
- تفنگ سرپر (مجموعه - امرالله احمدجو - 79/1378)
- در کنار هم (مجموعه تلويزيوني - فتحعلي اويسي- 1381)
